Araç ve makine kaynaklı gürültünün değerlendirilmesinde en yaygın kullanılan standartlardan biri TS ISO 3744 standardıdır. Bu standart, bir gürültü kaynağının ses gücü düzeyinin (Lw) belirlenmesini esas alır ve özellikle araçlar, endüstriyel ekipmanlar ve makineler için güvenilir bir yöntem sunar.
TS ISO 3744 Nedir?
TS ISO 3744 standardı, yansıtıcı yüzeylere sahip ortamlarda (açık alan veya yarı açık alanlar) gerçekleştirilen ölçümlerle bir gürültü kaynağının ses gücü düzeyinin hesaplanmasını tanımlar. Standart, çevresel gürültüden bağımsız olarak kaynağın gerçek gürültü karakteristiğinin belirlenmesini amaçlar.
Araç Gürültü Ölçümleri Nasıl Yapılır?
Araç gürültü ölçümlerinde, araç çevresinde varsayımsal bir ölçüm yüzeyi (yarım küre veya dikdörtgen prizma) oluşturulur. Bu yüzey üzerinde belirlenen mikrofon noktalarında ses basınç düzeyleri (Lp) ölçülür.
Ölçüm sırasında dikkat edilen temel hususlar:
Arka plan gürültüsünün yeterince düşük olması
Rüzgâr, yağış gibi çevresel etkilerin kontrol altında tutulması
Ölçüm mesafelerinin ve mikrofon konumlarının standarda uygun seçilmesi
Lw (Ses Gücü Düzeyi) Hesaplaması
TS ISO 3744’e göre Lw, ölçülen ortalama ses basınç düzeyleri kullanılarak hesaplanır. Hesaplama; ölçüm yüzeyinin alanı, referans alan ve çevresel düzeltme faktörlerini içerir.
Genel olarak hesaplama mantığı şu şekildedir:
Ölçüm noktalarındaki Lp değerleri ortalaması alınır
Arka plan gürültüsü ve çevresel düzeltmeler uygulanır
Standartta verilen formüller kullanılarak Lw (dB) elde edilir
Bu sayede araçtan yayılan toplam akustik enerji, mesafeden bağımsız bir parametre olarak belirlenmiş olur.
Neden Lw Hesaplaması Önemlidir?
Araçların tip onay süreçlerinde kullanılır
Farklı araç veya ekipmanların objektif olarak karşılaştırılmasını sağlar
Çevresel gürültü değerlendirmelerinde güvenilir veri sunar
Gürültü kontrolü ve azaltım çalışmalarına temel oluşturur
Sonuç
TS ISO 3744 standardına göre yapılan araç gürültü ölçümleri ve Lw hesaplaması, gürültü kaynağının gerçek etkisini ortaya koyan en doğru yöntemlerden biridir. Standartlara uygun yapılan ölçümler, hem yasal gerekliliklerin karşılanmasını hem de çevresel gürültü yönetiminin bilimsel temellere dayandırılmasını sağlar.