İşletmelerde çalışan sağlığının korunması ve iş kazalarının önlenmesi için iş hijyeni ve risk değerlendirmesi kritik bir uygulamadır. Bu süreç, ortamda bulunan fiziksel, kimyasal ve biyolojik risklerin belirlenmesi, ölçülmesi ve yönetilmesini kapsar.
Risk Değerlendirmesi
Risk değerlendirmesi, işletmenin faaliyet alanındaki tehlikelerin sistematik olarak tespit edilmesini ve kontrol altına alınmasını sağlar. Bu kapsamda yapılan çalışmalar, işyerinde güvenli bir ortam sağlamakla birlikte mevzuata uyum açısından da önemlidir.
Özellikle TS EN 689 standardı, çalışanların havadaki toz, duman ve diğer partikül maddelere maruziyetinin değerlendirilmesi için yol gösterici bir çerçeve sunar. Standart, ölçüm yöntemleri ve maruziyet sınırlarının belirlenmesi konusunda rehberlik eder.
İş Hijyeni Ölçümleri
İş hijyeni ölçümleri, çalışanların maruziyet altında olduğu riskleri nicel olarak ortaya koyar. Bu ölçümler; toz, gaz, buhar ve gürültü gibi fiziksel ve kimyasal riskleri kapsar. Türkiye’de uygulamada, özellikle Tozla Mücadele Yönetmeliği kapsamında toz ölçümleri ve kontrol önlemleri zorunludur. Bu yönetmelik, işyerlerinde solunabilir tozun sınır değerlerini ve alınması gereken önlemleri belirler.
Yıllık Kontrol ve QA/QC
İş hijyeni ölçümleri, laboratuvar işbirliği ile gerçekleştirilir ve genellikle yıllık periyotlarla tekrarlanır. Ölçümlerin güvenilirliği için QA/QC (Kalite Güvencesi/Kontrol) prosedürleri uygulanmalıdır. Yetkili laboratuvarlarla işbirliği, ölçümlerin standartlara uygun yapılmasını ve raporlanmasını garanti eder.
Dokümanlar ve Formlar
İşletmeler, yapılan ölçümler ve risk değerlendirmeleri için aşağıdaki dokümanları hazırlamalıdır:
- Risk Değerlendirme Formu
- İş Hijyeni Kontrol Listeleri
- Ölçüm Raporları (TS EN 689’a uygun hazırlanmış)
- QA/QC Planları
İş hijyeni ve risk değerlendirmesi çalışmaları, çalışan sağlığını korumak ve mevzuata uyum sağlamak için zorunludur. TS EN 689 standardı ve Tozla Mücadele Yönetmeliği gibi yasal ve standart düzenlemeler rehber alınarak yapılan ölçümler, işletmelerin güvenli ve sürdürülebilir bir çalışma ortamı oluşturmasına katkı sağlar.