ses gücü

Araç ve makine kaynaklı gürültünün değerlendirilmesinde en yaygın kullanılan standartlardan biri TS ISO 3744 standardıdır. Bu standart, bir gürültü kaynağının ses gücü düzeyinin (Lw) belirlenmesini esas alır ve özellikle araçlar, endüstriyel ekipmanlar ve makineler için güvenilir bir yöntem sunar.

TS ISO 3744 Nedir?

TS ISO 3744 standardı, yansıtıcı yüzeylere sahip ortamlarda (açık alan veya yarı açık alanlar) gerçekleştirilen ölçümlerle bir gürültü kaynağının ses gücü düzeyinin hesaplanmasını tanımlar. Standart, çevresel gürültüden bağımsız olarak kaynağın gerçek gürültü karakteristiğinin belirlenmesini amaçlar.

Araç Gürültü Ölçümleri Nasıl Yapılır?

Araç gürültü ölçümlerinde, araç çevresinde varsayımsal bir ölçüm yüzeyi (yarım küre veya dikdörtgen prizma) oluşturulur. Bu yüzey üzerinde belirlenen mikrofon noktalarında ses basınç düzeyleri (Lp) ölçülür.

Ölçüm sırasında dikkat edilen temel hususlar:

Arka plan gürültüsünün yeterince düşük olması
Rüzgâr, yağış gibi çevresel etkilerin kontrol altında tutulması
Ölçüm mesafelerinin ve mikrofon konumlarının standarda uygun seçilmesi

Lw (Ses Gücü Düzeyi) Hesaplaması

TS ISO 3744’e göre Lw, ölçülen ortalama ses basınç düzeyleri kullanılarak hesaplanır. Hesaplama; ölçüm yüzeyinin alanı, referans alan ve çevresel düzeltme faktörlerini içerir.

Genel olarak hesaplama mantığı şu şekildedir:

Ölçüm noktalarındaki Lp değerleri ortalaması alınır
Arka plan gürültüsü ve çevresel düzeltmeler uygulanır
Standartta verilen formüller kullanılarak Lw (dB) elde edilir

Bu sayede araçtan yayılan toplam akustik enerji, mesafeden bağımsız bir parametre olarak belirlenmiş olur.

Neden Lw Hesaplaması Önemlidir?

Araçların tip onay süreçlerinde kullanılır
Farklı araç veya ekipmanların objektif olarak karşılaştırılmasını sağlar
Çevresel gürültü değerlendirmelerinde güvenilir veri sunar
Gürültü kontrolü ve azaltım çalışmalarına temel oluşturur

Sonuç

TS ISO 3744 standardına göre yapılan araç gürültü ölçümleri ve Lw hesaplaması, gürültü kaynağının gerçek etkisini ortaya koyan en doğru yöntemlerden biridir. Standartlara uygun yapılan ölçümler, hem yasal gerekliliklerin karşılanmasını hem de çevresel gürültü yönetiminin bilimsel temellere dayandırılmasını sağlar.

Çevresel Titreşim Ölçümleri

AİMO, madencilik, inşaat vb. mekanik faaliyetler sonucu titreşim yayan tesisler ile işletmede kullanılan makine, teçhizat, ekipmandan kaynaklı titreşim seviyelerinin değerlendirilmesi ve gerekli önlemlerin alınarak kontrol altında tutulması amacı ile Titreşim Ölçümleri hizmetini yetkili personellerce vermektedir.

Laboratuvarımızda Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği’ ne uygun olarak titreşim ölçümü, değerlendirilmesi ve raporlanması hizmeti verilmektedir.

Laboratuvarımız tarafından gerçekleştirilen Çevresel Titreşim Seviyesi Değerlendirme hizmetleri, çevre mevzuatına uygun olarak aşağıdaki standartlara uygun olarak hazırlanır;

· TS ISO 4866: Mekanik titreşim ve şok – Binaların titreşimi –Titreşimin ölçülmesi ve binalara etkilerinin değerlendirilmesi için kılavuz

· TS 10354: Madencilik – Hava Şoku ve Yer Titreşimi Ölçümü

Patlatma yapılan maden ve taşocakları, titreşim oluşturan kazık çakma ve/veya ağır makineler kullanan tesis ve işletmeler için, etkilenen en yakın çok hassas/hassas/az hassas kullanımların dışında (dış cephede) çevresel titreşim ölçümlerinin yapılması için;

1) Titreşimin tesis/işletmenin hangi faaliyet ve ünitesinden kaynaklandığı, varsa tesis alanı ve tesis/işletmenin etkilediği hassas kullanımlarda tespit edilen hasar bulgularının belirtilmesi.

2) Tesis/işletme yakınında yer alan gürültüye hassas yapılarda (çok hassas/hassas ve az hassas yapılar) yapılacak titreşim ölçümlerinde;

Kullanılan standardın kısa bir tanımı,

Ölçüm metodolojisinin detaylı açıklanması,

Ölçüm noktalarının tespiti ve tanımlanması,

Ölçüm noktalarının tesis/işletmeye olan mesafesi,

Ölçüm tarihi, ölçüm saati ve süresi,

Belirlenen her ölçüm noktasında ölçülen titreşim hızı, frekansı,

Varsa kullanılan düzeltme faktörleri ve belirsizlik değerlendirmesinin yapılması.

3) Çevresel titreşim değerlerinin ÇGKY Madde 15 kapsamında değerlendirilmesi.

Madde 15 — (2) Maden ve taş ocakları ile benzeri faaliyette bulunulan alanlardaki patlatmaların, çevredeki yapılarda oluşturduğu zemin titreşim düzeyi Ek-2’deki Tablo 3’te yer alan sınır değerleri sağlar.

Akustik Gürültü

AİMO Çevre ve İş Güvenliği Laboratuvarları;

Akreditasyon Kapsamında ve Yeterlik Belgesinde bulunan Gürültü Ölçümlerini, Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği kapsamında firma bünyesindeki T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığından alınan A2 tipi mühendislik akustiği ve B1 tipi endüstriyel gürültü raporlama ve haritalandırma sertifikalarına sahip yetkili personellerce gerçekleştirmektedir

Akustik gürültü ölçümleri raporu için ölçüm, modelleme ve değerlendirme hizmetleri, çevre mevzuatına uygun olarak aşağıdaki standartlara uygun olarak laboratuvarımız tarafından hazırlanmaktadır.

Ses Güç Seviyesi (LW) Hesaplama & Gürültü Dağılım Modellemesi

· TS ISO 8297: Akustik – Çoklu Gürültü Kaynağına Sahip Sanayi Tesislerinde Çevredeki Ses Basınç Seviyelerinin Değerlendirilmesi İçin Ses Güç Seviyelerinin Tayini – “Mühendislik Metodu”

· TS ISO 3744: Akustik –Gürültü Kaynaklarının Ses Gücü Seviyelerinin Ses Basıncı Kullanılarak Tayini- Bir Yansıtma Düzlemi Boyunca Esas Olarak Serbest Bir Alan İçinde Uygulanan Mühendislik Metodu

· TS ISO 3746: Akustik – Ses Basıncı Kullanılarak Gürültü Kaynaklarının Ses Güç Seviyelerinin Tayini-Bir Yansıtma Düzlemi Boyunca Çevreleyici Ölçme Yüzeyi Kullanılarak Yapılan Gözlem Metodu.

· TS ISO 9613-2: Akustik Sesin Dışarıda Yayılırken Azalması-Bölüm 2: Genel Hesaplama Yöntemi